«Zinema ez da urrun dagoen zerbait izan behar. Guztiok kontatzen merezi duen pelikula baten barruan bizi gara»
Zinegilea Iruñera etorri zen Ateneo Navarroaren eskutik. Diario de Noticiasek (Ana Oliveira) egindako elkarrizketa jasotzen da.
Ilusioak, desioak eta energia kudeatzea guztian. Adiskidetasunean, bikotean, zinemaren munduan. Eta entusiasmo hori gorde. Hori da Jonás Truebak (Madril, 1981) ia egunero aurre egin behar dion erronka handiena. Zinegile honek etxeko zinema aldarrikatzen du, istorio sinpleenak, baina garrantzitsuak, eta, IA garaian, argi eta garbi kokatzen da algoritmoaren diktaduraren aurka.
«Zinema ez da urrun dagoen zerbait izan behar. Guztiok kontatzen merezi duen pelikula baten barruan bizi gara»
Zinegilea Iruñera etorri zen Ateneo Navarroaren eskutik. Diario de Noticiasek (Ana Oliveira) egindako elkarrizketa jasotzen da.
Ilusioak, desioak eta energia kudeatzea guztian. Adiskidetasunean, bikotean, zinemaren munduan. Eta entusiasmo hori gorde. Hori da Jonás Truebak (Madril, 1981) ia egunero aurre egin behar dion erronka handiena. Zinegile honek etxeko zinema aldarrikatzen du, istorio sinpleenak, baina garrantzitsuak, eta, IA garaian, argi eta garbi kokatzen da algoritmoaren diktaduraren aurka.
– Iruñetik pasatzean bi jardueratan parte hartu duzu: liburuaren aurkezpena Walden-en eta ‘Besos robados’ pelikularen aurkezpena Filmotekan. Nola sortu da Ateneo Navarroaren lankidetza?
– Patxi Burillori esker izan da, ia ezagutzen ez nuen eta irailean Donostiako Zinemaldian agurtu nidan. Oraingoan denbora gehiago izan dut harekin berriketan egoteko, eta kontuan hartzeko pertsona dirudi. Arkitektoa da eta bere estudioko proiektuetako batek irabazi berri du Iruñean euskal pilotaren museoa egiteko lehiaketa. Hitz egin dugu nola saiatzen den arkitekturaren mundua eta zinemari buruzko aktibismo bat uztartzen hemen, bere hirian. Polita da toki desberdinetan aurkitzea ia doan, gogoa delako, proposamen mota hauek egiten dituzten pertsonak.
– ‘Besos robados’-etik hasita, zergatik aukeratu zenuen Truffauten pelikula hau eta pertsonaia honen (Antoine Doinel) saila?
– Patxik nire liburuarekin nolabait lotuta zeuden bi pelikula aurkeztea proposatu zidan, eta, harekin eta Filmotekako arduradunarengana hitz eginda, Truffauten bat aukeratzea erabaki nuen lehen egunerako eta, abendurakoa, Jonas Mekasen bat. Zentzua zuen, niretzat oso maite ditudan bi zinegile direlako eta, gainera, testuan asko hitz egiten dut haiei buruz. Besos robados-i dagokionez, aukeratu nuen bere pelikula kuintaesentziala iruditzen zaidalako, horrela esan badaiteke; nolako zinegilea zen argienik jasotzen duena.
– Zertaz ari zara?
– Grazia berezia duen pelikula bat da eta denboraren igarotzea oso ondo jasaten du. Gainera, oso azkar egina dago, akats batzuekin, momentu horietan beste kontu batzuetan okupatuta zegoelako; batzuk pertsonalak eta beste batzuk sozialak eta politikoak. Kontuan izan behar da filmazioa 68ko Maiatzean izan zela. Eta polita iruditzen zait aldarrikatzea nola, batzuetan, pelikularik onenak pretentsio handirik gabe eta bizitza eta zinema nahasten diren beste gauza askoren erdian egin izan diren. Horregatik ere beti gustatu izan zait pelikula hau, gaztea nintzen garaietatik hainbat aldiz ikusi dut, eta uste dut proiektatzea aukera bat dela ezagutzen ez duen gazte jendarterentzat eta duela urte batzuk ikusi zutenei.
– Eta pantaila handian proiektatzea.
– Hori funtsezkotzat jotzen dut gaur egun. Hain zuzen ere, liburuaren aurkezpenean asko hitz egin genuen nola zinemara joatea gaur egun keinu indartsuagoa bihurtu den duela 50 urte baino, mezara edo ogia erostera joatea bezalakoa zen garaian. Hiriek askoz zinegelatoki gehiago zituzten eta aisia gaur baino mugatuagoa zegoen. Horregatik diot orain erabaki sendoagoa iruditzen zaidala. Zinegelatoki gutxiago geratzen dira jada, jendea gutxiago doa, baina doana arretaz aukeratzen du, ahalegin bat egiten du eta erabaki erradikalagoa hartzen du.
– Truffautek esan zuen zinema bizitza baino garrantzitsuagoa dela. Non kokatzen da Jonás Trueba baieztapen horren aurrean?
– (Irribarretzen du) Beno, Truffaut pertsonaia oso berezia da, zinemaren historian oso bakarra. Esaldi hori bere pelikula batean dago, La noche americana-n, eta uste dut benetan esan nahi duena zinema bizitzaren parte dela eta ia bereizten ez dela hartatik. Berak pentsatzen zuen zinema bizitza hobetu edo zuzendu zezakeela. Kontuan izan behar da Truffaut zinemak salbatutako norbait izan zela, bizitza oso konplikatua izan zuen eta beti zorretan sentitu zen, bertan aurkitu zuelako gaztea zenean bere burua ez hiltzeko bidea. Abandonatutako, nahi ez zuten mutiko bat izan zen, askoz prekarietatea jasan zuena eta salbatu zena liburutegiak, zineklubak… aurkitu zituenean. Ingurune hartan lagundu zioten eta familiak ematen ez ziona eman zioten pertsonak ezagutu zituen. Beraz, esaldi hori indartsua sona dezake, baina bere kasuan esanahi betea dago.
Iruñetik pasatzean bi jardueratan parte hartu duzu: liburuaren aurkezpena Walden-en eta ‘Besos robados’ pelikularen aurkezpena Filmotekan. Nola sortu da Ateneo Navarroaren lankidetza?
–Patxi Burillori esker izan da, ia ezagutzen ez nuen eta irailean Donostiako Zinemaldian agurtu nidan. Oraingoan denbora gehiago izan dut harekin berriketan egoteko, eta kontuan hartzeko pertsona dirudi. Arkitektoa da eta bere estudioko proiektuetako batek irabazi berri du Iruñean euskal pilotaren museoa egiteko lehiaketa. Hitz egin dugu nola saiatzen den arkitekturaren mundua eta zinemari buruzko aktibismo bat uztartzen hemen, bere hirian. Polita da toki desberdinetan aurkitzea ia doan, gogoa delako, proposamen mota hauek egiten dituzten pertsonak.
‘Besos robados’-etik hasita, zergatik aukeratu zenuen Truffauten pelikula hau eta pertsonaia honen (Antoine Doinel) saila?
–Patxik nire liburuarekin nolabait lotuta zeuden bi pelikula aurkeztea proposatu zidan, eta, harekin eta Filmotekako arduradunarengana hitz eginda, Truffauten bat aukeratzea erabaki nuen lehen egunerako eta, abendurakoa, Jonas Mekasen bat. Zentzua zuen, niretzat oso maite ditudan bi zinegile direlako eta, gainera, testuan asko hitz egiten dut haiei buruz. Besos robados-i dagokionez, aukeratu nuen bere pelikula kuintaesentziala iruditzen zaidalako, horrela esan badaiteke; nolako zinegilea zen argienik jasotzen duena.
Zertaz ari zara?
–Grazia berezia duen pelikula bat da eta denboraren igarotzea oso ondo jasaten du. Gainera, oso azkar egina dago, akats batzuekin, momentu horietan beste kontu batzuetan okupatuta zegoelako; batzuk pertsonalak eta beste batzuk sozialak eta politikoak. Kontuan izan behar da filmazioa 68ko Maiatzean izan zela. Eta polita iruditzen zait aldarrikatzea nola, batzuetan, pelikularik onenak pretentsio handirik gabe eta bizitza eta zinema nahasten diren beste gauza askoren erdian egin izan diren. Horregatik ere beti gustatu izan zait pelikula hau, gaztea nintzen garaietatik hainbat aldiz ikusi dut, eta uste dut proiektatzea aukera bat dela ezagutzen ez duen gazte jendarterentzat eta duela urte batzuk ikusi zutenei.
Eta pantaila handian proiektatzea.
–Hori funtsezkotzat jotzen dut gaur egun. Hain zuzen ere, liburuaren aurkezpenean asko hitz egin genuen nola zinemara joatea gaur egun keinu indartsuagoa bihurtu den duela 50 urte baino, mezara edo ogia erostera joatea bezalakoa zen garaian. Hiriek askoz zinegelatoki gehiago zituzten eta aisia gaur baino mugatuagoa zegoen. Horregatik diot orain erabaki sendoagoa iruditzen zaidala. Zinegelatoki gutxiago geratzen dira jada, jendea gutxiago doa, baina doana arretaz aukeratzen du, ahalegin bat egiten du eta erabaki erradikalagoa hartzen du.
Truffautek esan zuen zinema bizitza baino garrantzitsuagoa dela. Non kokatzen da Jonás Trueba baieztapen horren aurrean?
–(Irribarretzen du) Beno, Truffaut pertsonaia oso berezia da, zinemaren historian oso bakarra. Esaldi hori bere pelikula batean dago, La noche americana-n, eta uste dut benetan esan nahi duena zinema bizitzaren parte dela eta ia bereizten ez dela hartatik. Berak pentsatzen zuen zinema bizitza hobetu edo zuzendu zezakeela. Kontuan izan behar da Truffaut zinemak salbatutako norbait izan zela, bizitza oso konplikatua izan zuen eta beti zorretan sentitu zen, bertan aurkitu zuelako gaztea zenean bere burua ez hiltzeko bidea. Abandonatutako, nahi ez zuten mutiko bat izan zen, askoz prekarietatea jasan zuena eta salbatu zena liburutegiak, zineklubak… aurkitu zituenean. Ingurune hartan lagundu zioten eta familiak ematen ez ziona eman zioten pertsonak ezagutu zituen. Beraz, esaldi hori indartsua sona dezake, baina bere kasuan esanahi betea dago.
