Bizi matxinatuak (The Misfits)

Aurkezlea: Edurne Azkarate
Aurkezlea: Patxi Burillo. Zinematografiako bozeramailea
Prezioa: 1 euro Ateneoko txartela erakutsiz (sarrera arrunta: 3 euro)

Bizi matxinatuak (The Misfits). 1961 / 124 min / Zuri-beltza / AEB
– Zuzendaria: John Huston
– Gidoia: Arthur Miller
– Argazkigintza: Russell Metty
– Aktoreak: Marylin Monroe, Clark Gable, Montgomery Clift, Eli Wallach, Thelma Ritter, Estelle Winwood, James Barton, Kevin McCarthy

Roslyn Tabor, dibortziatzera Reno-ra (Nevada) iristen den emakume gaztea, bi lagun ezagutzen ditu: Guido eta Gay izeneko zaldun zaharra. Biek maitemintzen dira berarekin eta Roslynek erabakitzen du zaldunaren etxolan egun batzuk pasatzea. Handik gutxira, Guidok eta Gayk zaldi basati talde bat aurkitzen dute mendian eta haiek harrapatzea erabakitzen dute haragia saltzeko, rodeoko espezialista den zaldun baten laguntzarekin.

Apirilean «Ateneoak aurkezten du…» zikloa itzultzen da John Hustonen film berezietako eta enblematikenetako batekin, Bizi matxinatuak (The misfits, 1961), film gaurkotua eta modernoa, Marilyn Monroek antzezten duen protagonistari Jonas Mekasek zuzendutako hitzak eskaini ahal dizkiogukeena: «hainbeste egia dago bere xehetasun txikietan, krudelkeriarekiko, gizonezko gezurrekoarekiko, naturarekin, bizitzarekin eta heriotzarekin dituen erreakzioetan, non harrigarria den».

Bizi matxinatuen filmazioa 60ko hamarkadako Hollywooden mitikoenetako bat da. Horretarako, John Hustonek hiru izar bildu zituen beren gainbeheran: Marylin Monroe, hemen bere azken papera egingo zuena, Clark Gable, bere azken planoaren filmaziotik egun gutxira hil zena, eta Montgomery Clift, 1956an izandako auto-istripuaren ondoren autosuntsiketa-bidean murgilduta zegoena. Filma Black Rock basamortuan filmatu zen, proba atomikoak egin ziren lekuan, 45 graduraino iristen zuten tenperaturekin. Filmazio-taldea, Henri Cartier-Bressonek adierazi zuenez, hipnotizatuta bezala jarduten zuen.

Hori guztia gorabehera (edo agian hori guztiari esker), Hustonen film handietako baten aurrean gaude. Arthur Millerren esperientzia pertsonal batean oinarritutako gidoiarekin, filmazioaren garaian oraindik Monroeren senarra zena, eta ekoizleek bilatzen zuten epopeia urrun, filma western moderno, intimo eta ilunabarra da, non pertsonaien bizitza, galtzaile handiak eta pertsona askeak, haiek antzeztu zituzten aktoreekin guztiz lotuta dagoen.